Defansè kolektif yo Plis alèt otorite piblik yo sou yon kriz silans men dramatik: dè milye de sitwayen yo prive de yon dokiman idantite ki valab. Sitiyasyon sa a fè yo trè vilnerab nan yon kontèks nan ensekirite jeneralize, make pa fenomèn ki rele "Bwa Kale". Anplis de sa, gouvènman an pwovizwa eksprime entansyon li yo pote soti nan konsiltasyon popilè (referandòm ak eleksyon jeneral), yon kesyon enpòtan se esansyèl: ki jan yo fè egzèsis dwa politik li yo san yo pa ki deja egziste sivil?
Vreman vre, nan anpil k ap travay -klas distri, bidonvil ak kan deplase frape pa vyolans, popilasyon an ap viv nan ensèten ak esklizyon total. Sa a mank de sekirite ak pwoteksyon sèlman vin pi grav privasyon nan dwa ekonomik, sosyal ak kiltirèl, deja febli pa pèt la oswa absans nan dokiman idantite. Sa yo souvan detwi nan dife kriminèl, pèdi pandan vwayaj fòse, domaje nan frajilite yo oswa pa janm lage nan moun ki majinalize. Sa a absans nan dokiman ofisyèl plonje sitwayen sa yo nan envizibilite sosyal ak legal. San kat idantifikasyon nasyonal, yo pa ka ni vote, ni aksè sèten sèvis piblik esansyèl ni jwenn travay legal. Nan yon kontèks kote vyolans ak ensekirite yo omniprezant, sa a frajilite vin yon menas reyèl: li aksantu ekspoze yo nan abi, esklizyon ak delika.
Defansè yo kolektif plis sonje ke dwa a idantite se yon dwa fondamantal garanti pa konstitisyon an ayisyen ak pa enstriman mizik entènasyonal ratifye pa Ayiti. Se poutèt sa, eta a gen obligasyon pou pwoteje chak sitwayen pa fournir kat idantifikasyon sekirite, dirab ak aksesib.
Fè fas a ak sitiyasyon sa a mangonmen, defansè yo kolektif plis apèl sou eta a ayisyen, nan Biwo Nasyonal la pou Idantifikasyon nan:
• Aplike yon plan ijans nasyonal pou libere oswa renouvle kat pèdi, detwi oswa domaje pandan vwayaj fòse yo;
• deplwaye inite enskripsyon mobil nan tout domèn ki afekte nan vyolans ak nan kan entèn deplase yo nan lòd yo bay chak sitwayen ak yon dokiman idantite ki valab;
• Amelyore bon jan kalite a ak dirab nan kat la idantifikasyon nasyonal fè li pi rezistan;
• Garanti ke pa gen yon sèl kite sou kote nan fè egzèsis la nan dwa sa a fondamantal, yon kondisyon esansyèl pou plezi a nan lòt dwa sivil ak politik.
Pou inyore kriz sa a se kondannen dè milye de moun envizibilite ak ogmante vilnerabilite nan yon peyi ki deja febli pa ensekirite ak diferans ekonomik. Defansè yo kolektif plis reyafime angajman li nan defann lwa a nan chak sitwayen ak apèl sou otorite yo yo aji imedyatman pwoteje ki pi frajil la.
Fè nan Port-au-Prince, 29 septanm 2025
Antonal Mortim, av.
Ko-Direktè