Nan okazyon Jounen Entènasyonal Dwa Fanm yo, Kolektif Défenseurs Plus, ki angaje nan pwomosyon ak defans dwa moun, lanse yon apèl ijan bay otorite ayisyen yo ak sosyete sivil la. Nan yon kontèks nasyonal delete, ki te make pa ensekirite rampante, ekstrèm prekarie ekonomik ak efondreman mekanis pwoteksyon sosyal, fanm ayisyen yo kontinye peye pri ki pi lou nan yon kriz miltidimansyonèl san parèy.
TheDéfenseurs Plus Kolektif note ak pwofon enkyetid degre vilnerabilite fanm ayisyen yo epi li pwofite demand sa a senbolik dat konsiderasyon efikas yo. Sa yo se fanm k ap lite chak jou san okenn sipò leta, sitou nan sektè komèsyal enfòmèl la. Se tou anpil manman yo ki eseye siviv ak pitit yo nan kan enproviziye, san tout bagay, apre yo te oblije kite kay yo akòz ensekirite ki pèsistan.
Li nesesè tou mete aksan sou sitiyasyon an prekari nan menager, ki konsakre tèt yo nan swen nan fanmi yo san okenn pwoteksyon sosyal, osi byen ke sa yo ki nan migran oswa fanm ki deplase. Lèt yo, ki pa gen okenn sipò enstitisyonèl, yo twò souvan kite yo nan pwòp aparèy yo nan demand yo pou yo siviv. Fanm sa yo pote pwa chak jou nan lavi fanmi ak kominote sou zepòl yo, pandan y ap rete majinalize ak sistematik eskli nan pran desizyon ak esfè ekonomik. Anplis esklizyon sa a, yo soufri plizyè aspè (fizik, sikolojik, seksyèl ak ekonomik) ki ka rive jis nan feminisid. Krim odiyan sa yo toujou rete san pinisyon lè yo pa gen yon pwosè legal reyèl.
Malgre dispozisyon Konstitisyon ayisyen an garanti dwa tout moun san distenksyon, dwa fanm yo rete sistematikman vyole. Ayiti ratifye tou konvansyon sou dwa fanm yo, sitou Konvansyon sou Eliminasyon Tout Fòm Diskriminasyon kont Fanm (CEDAW) ak Konvansyon Entè-Ameriken pou Prevansyon, Pinisyon ak Eliminasyon Tout Fòm Vyolans sou Fanm (Belém do Para). Poutan, zouti legal sa yo pa itilize avèk sajès; aplikasyon yo rete fèb, fragmentary ak manke vrè volonte politik.
Li pa akseptab ke pwoblèm dwa fanm yo sèlman mete aksan sou 8 mas, Jounen entènasyonal dwa fanm. Dwa fanm pa ta dwe selebre senbolikman yon fwa pa ane, men garanti, pwoteje ak aplike chak jou. Fason ak egzistans neglijans ak ipokrizi sa yo,Défenseurs Pluslanse yon apèl pou yon bon konsiderasyon dwa fanm nan sistèm sosyal ayisyen an, san okenn distenksyon. Defenders Plus reyafime jistis sosyal nesesèman enplike otonòm fanm yo, batay kont vyolans ki baze sou sèks ak egalite reyèl ant fanm ak gason.
Kidonk, Kolektif la mande otorite yo aksyon konkrè pou pèmèt fanm ayisyen yo jwi dwa yo. Se poutèt sa, li fòmile rekòmandasyon sa yo:
Fè nan Pòtoprens, 6 mas 2026
Myriame JEAN
Manadjè Devlopman ak Dwa MounAxis.