Defansè Plus Kolektif la akeyi solanèlman adopsyon rezolisyon A/80/L.48 prezante nan Asanble Jeneral Nasyonzini nan dat 17 mas 2026 pa plis pase 40 eta manm, ki rekonèt ak kalifye esklavaj rasyalize kòm "krim ki pi grav kont limanite".
Rekonesans sa a konstitye yon gwo pwen vire nan listwa lwa entènasyonal la, lè li deklare ofisyèlman komès esklav transatlantik Afriken yo ak esklavaj rasyalize kòm krim ki gen yon seri gravite eksepsyonèl, ki make istwa limanite pou dire lontan.
Pou Ayiti, rezolisyon sa a ale pi lwen pase kad senbolik la; se rekonesans inivèsèl yon batay ke zansèt nou yo te kòmanse depi 1791, ki te mennen peyi a nan premye Repiblik nwa gratis nan mond lan. Lè Ayiti te etabli libète ak egalite moun nwa yo kòm prensip konstitisyonèl depi kòmansman 19yèm syèk la, Ayiti te deja idantifye barbari sistèm sa a ki te redwi èt imen an yon "komodite" oswa yon "propriyete mobil". sa rezolisyon an rele konsekans dirab trafik ak kolonyalis. Pratik sa yo ranfòse ak koripsyon elit nou yo ak lidè politik nou yo toujou anba enfliyans yon klas ekonomik ekstwovèti.
Kolektif la tou ensiste sou nesesite pou konsidere efè dirab enjistis istorik sa yo, patikilyèman an tèm de soudevlopman ak disparite sosyo-ekonomik yo ki afekte moun ki gen desandan Afriken atravè lemond. Malgre ke rezolisyon an pa nonmen klèman "dèt doub" Leta franse a te enpoze Ayiti an 1825, li souliye obligasyon pou eta yo pou yo repare totalman dega yo te koze pa zak ki pa gen dwa entènasyonalman. Ranson istorik resous ayisyen yo te fè Lafrans sa a te anpeche dirèkteman kapasite Leta pou l garanti dwa ekonomik ak sosyal popilasyon l pandan plis pase 200 ane. Nan sans sa a, Kolektif la soulve kesyon reparasyon an, li raple ke lwa entènasyonal enpoze yon obligasyon sou Leta yo bay reparasyon konplè pou domaj ki te koze pa zak entènasyonalman ilivèsè.
Anplis de sa, Kolektif la atire atansyon sou nati eksepsyonèl sèks krim sa yo, mete aksan sou ke vyolans fanm ak tifi Afriken yo sibi e ki te etabli balans aktyèl dominasyon sosyal yo toujou nan fòm dominasyon yo. pouvwa.
An 2026, Ayiti kontinye ap soufri konsekans "kapitalis rasyal" ak neokolonyalis. Rezolisyon sa a se yon zouti defansiv pwisan pou mande non sèlman yon ekskiz ofisyèl, men mezi konkrè jistis restorativ pou popilasyon ayisyen an.
KolektifDefansè Plusla mande Leta ayisyen ak òganizasyon sosyete sivil la pou yo pran tèks sa a pou ranfòse batay kont rasis sistemik epi ankouraje devlopman dirab enklizif e ekitab popilasyon ki desandan Afriken
. 26 mas 2026
Ulrick TINTIN
Tèf Afè Legal